Xôi gấc đầu năm

Xôi gấc là một món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ cổ truyền vào dịp Tết của người Bắc.
Thời tôi còn buộc tóc hai chỏm, nhà tôi có trồng một cây gấc gây từ một đoạn cành bánh tẻ. Trong ký ức của tôi vẫn còn nguyên những buổi trưa mải miết săn tìm ong mật trốn trong những bông hoa gấc giống như quả chuông màu mỡ gà lật ngược. Nhớ món gấc xào đường mà con bé mười một tuổi tôi vẫn bảo “Eo ơi, kinh thế!”. Các món Gấc không hấp dẫn hai chị em tôi lắm nhưng hạt gấc thì thật là thứ quí giá. Hạt gấc có thể chơi đồ hàng, có thể chơi nhảy lò cò, lại còn có thể dùng chơi Ô ăn quan nữa. Gốc gấc già sần sùi là thế mà cho biết bao kỷ niệm thơ ấu ngọt ngào. Sau này khi cây gấc bị chặt bỏ đi nhưng dù không thường xuyên, một năm mẹ vẫn nấu xôi gấc vài lần vào các dịp lễ quan trọng trong năm.

Món xôi gấc mẹ nấu đơn giản chỉ là xôi gấc đỏ điểm xuyết những hạt đen nhánh. Mẹ thường đơm xôi vào một bát tô sâu lòng ngay lúc xôi còn nóng. Xong mẹ dùng thìa ấn chặt rồi úp xôi sang một đĩa nông khác rồi lấy tay vừa ấn vừa xoay đĩa để được một đĩa xôi đầy đặn đẹp mắt. Bây giờ đi ăn cỗ cưới tân tiến, xôi gấc được dồn trong khuôn hình thù đẹp mắt hẳn hoi, ở giữa hai lớp xôi đỏ còn có một lớp đậu xanh cà nhuyễn với dừa nhưng sao cứ thấy không bằng đĩa xôi gấc ngày xưa của mẹ.

Khi con gái đi lấy chồng, có duy nhất món xôi là không biết nấu. Bởi vì Lễ tết, Giỗ chạp, việc thổi xôi bao giờ mẹ cũng dành phần làm. Có một thời gian khi ở xứ người, con gái mẹ đã tự mày mò nấu xôi đỗ chỉ vì thèm món Việt. Đến tết năm nay, con gái dự định nấu xôi gấc cho mâm cỗ cuối năm mục đích cho lũ trẻ biết thế nào là cỗ cổ truyền. Nhưng xôi chưa kịp nấu thì mẹ đã nhập viện vì bệnh cũ tái phát. Món xôi gấc cũng vì thế mà gác lại đến tận bây giờ. Bởi nhà mình năm nay không có Tết!.

Khi những cơn đau của mẹ đã giảm, con gái tập nấu xôi gấc. Xôi đỏ, cũng giản dị như đĩa xôi của mẹ ngày nào. Hy vọng đĩa xôi gấc giống như màu đỏ của nó sẽ mang đến những điều tốt lành trong năm mới. Hơn tất cả cầu mong sức khỏe cho mẹ. Cầu cho gia đình mình ai ai cũng được bình an.

Lưu ý vớn món Xôi gấc
- Khi trộn hạt gấc với gạo, nên trộn dần gấc vào. Đến khi thấy màu đỏ hồng là vừa, không trộn thêm gấc vào nữa. Nếu trộn quá nhiều xôi sẽ có màu đỏ thâm kém đẹp.
- Nhất thiết phải trộn vào rượu trắng thì xôi gấc mới lên màu đỏ đẹp. Có thể trộn rượu với gấc hoặc vảy rượu vào khi trộn rượu với gấc
- Muốn xôi bóng đẹp thì khi trộn gạo với gấc thêm vào chút dầu ăn.
- Xôi gấc phải có vị ngọt (của đường), béo (của dầu/ mỡ) và mùi thơm (của gấc)
- Nếu muốn có gấc nấu xôi bất cứ lúc nào: cấp đông hạt gấc sau khi bổ, trước khi nấu giã đông dùng như bình thường.

Xôi gấc

Nguyên liệu

300g gạo nếp ngon
5-6 hạt gấc tươi (còn nguyên lớp màng đỏ)
15ml rượu trắng
3/4 thìa cà phê muối
4 thìa cà phê đường
20ml dầu ăn hoặc mỡ gà

Gạo ngâm 6 tiếng cho mềm, để ráo nước
Trộn gạo với muối, xóc đều
Cho hạt gấc vào gạo, bóp nhẹ co màu đỏ của hạt gấc quện đều với gạo.
Vảy rượu trắng vào gạo, thêm nửa lượng dầu ăn vào, trộn thật đều
Bắc xửng hấp lên bếp, đến khi nước xôi cho gạo vào hấp/ đồ khoảng 40 phút đến khi hạt gao trong, mềm là chín. Tùy theo lượng gạo ít nhiều mà thay đổi thời gian hấp/ đồ cho phù hợp.
Khi xôi đã chín, cho đường, dầu ăn vào, nhanh tay xới/ đảo đều cho tan hết đường.
Trút xôi vào đĩa, dùng nóng.
Nếu muốn đơm xôi thành đĩa thì đơm ngay lúc xôi còn nóng sẽ dễ dàng tạo hình hơn.

Các bài viết liên quan:

1. Bánh bí đỏ mùa thu
2. Spicy Grilled Chicken with Potatoes
3. Tôm viên chiên
4. Khoai tây bỏ lò, món ăn lười thật lười…
5. Video #16: Mỳ sốt kem thời bão giá